LIỆT DƯƠNG HAY CÒN GỌI ED (Erectile Dysfunction ) LÀ GÌ?

Bệnh liệt dương còn gọi là bất lực, yếu sinh lý hoặc là rối loạn cương dương vật (Erectile dysfunction) .Ngày nay người ta gọi chung là bệnh ED.

Bệnh liệt dương đã không được nói đến trong suốt nhiều thế kỷ, từ phương Tây cho đến phương Đông tuy nó là vấn đề luôn luôn được cá nhân quan tâm đến từng ngày, nó là cái thước đo của sức khỏe, nó được nghĩ đến nhưng không được nói ra bằng lời hoặc trao đổi với người khác kể cả người hôn phối. Đó một bệnh "khó nói".

Các yếu tố của nguyên nhân gây ra liệt dương ảnh hưởng lẫn nhau đến nay vẫn còn mù mờ chưa được hiểu rõ .

Liệt dương hay nói chính xác hơn là rối loạn cương dương vật (ED) có thể phối hợp giữa nhiều yếu tố: tâm lý, thần kinh, mạch máu, cấu trúc dương vật …Các yếu tố này có tác dụng qua lại tương tác lẫn nhau .

Rối loạn cương dương vật là một tình trạng không có khả năng cương cứng, hoặc không duy trì được tình trạng cương cứng để thực hiện việc giao hợp cho đến lúc kết thúc do đó không làm thỏa mãn được bạn tình.

Có hai nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân thực thể:

· Bệnh về mạch máu: xơ vữa động mạch, cao huyết áp, có nồng độ cholesterone hay các chất khác cao trong máu có thể làm nghẹt, thuyên tắc mạch máu.

· Tiểu đường: bệnh này dẫn đến sự thay đổi và làm tổn thương các dây thần kinh và mạch máu

· Tác dụng phụ của thuốc như thuốc cao huyết áp, thuốc điều trị bệnh tim, thuốc chống dị ứng, thuốc điều trị bệnh tâm thần và các loại thuốc khác.

· Nghiện thuốc lá, nghiện rượu, ma túy có tác động làm co thắt, làm hẹp các mạch máu và làm gia tăng các yếu tố nguy cơ về tim mạch.

· Các bệnh về dây thần kinh làm cho sự dẫn truyền thần kinh tuỷ sống đến dương vật bị gián đoạn.

· Do phẫu thuật: như giải phẩu tuyến tiền liệt, các phẩu thuật này có thể dẫn đến sự phá hủy hoặc tổn thương dây thần kinh cũng như các mạch máu ở vùng đó.

· Tổn thương tủy sống

· Và một vài nguyên nhân khác

· Nguyên nhân tâm lý: luôn luôn là yếu tố đi kèm theo với các yếu tố thực thể, nó bao gồm sự không hài lòng, không thoải mái, thú vị về các hoạt động tình dục của mình, stress, ức chế, lo lắng buồn rầu …

Liệt dương là một triệu chứng trong toàn bộ vấn đề về suy nhược tình dục. Đa số những vấn đề tâm lý của bệnh liệt dương đều thuộc về cảm xúc.

Cảm xúc là là một quá trình hoạt động tâm thần biểu hiện thái độ của con người đối với các kích thích bên ngoài cụng như trong cơ thể, là thái độ của con người đối với diễn biến của thực tế, của môi trường sống.. Co chế sinh lý của cảm xúc là cơ chế thần kinh, mỗi cảm xúc điều tạo biến đổi trong cơ thể như mạch máu co thắt hay giãn nỡ ra ; tim đập nhanh hay chậm lại. cảm xúc làm tăng hay giảm khí sắc như vui hay buồn, sợ hãi lo lắng,v.v... và xung cảm (exlasy) là một cãm xúc mãnh liệt. Liệt dương là một xung cảm của sự sợ hãi, lo âu do người đàn ông cho rằng mình không thể làm được chuyện đó.

Có hai loại liệt dương:

1. Liệt dương tuyệt đối: đó là trường hợp dương vật không cương lên được.

Trường hợp này hiếm xảy ra, thường là do tổn thương thực thể, hoặc do chấn thương ở cột sống hay não bộ.

2. Dương vật có cương, đôi khi mạnh bình thường, trong giất ngủ, trong khi hôn mê nó vẫn cương bình thường, điều này chứng tỏ bộ máy dương vật vẫn tốt và hoàn hảo, nhưng khi giao hợp thì nó không tuân theo ý muốn của chủ nhân và trở nên mềm nhũn.

Khi có một kích thích hay một ham muốn tình dục cho dù có tác động trực tiếp hay không trên dương vật,thì kích thích này sẽ phát ra một tín hiệu, tín hiệu này từ não bộ được chuyển đến trung tâm gây cương ở tủy sống và làm cho nó hoạt động .

Kết quả là:

·Làm dãn nở các động mạch.

·Các cơ trơn quấn quanh động mạch hang cũng như quấn quanh các hang mạch máu dãn ra sẽ tạo thành một lực hút làm cho máu đến các hang mạch máu nhiều hơn.

·Sự dãn nở đó làm tăng áp lực trong các hang, các hang này se đè và ép lên các tĩnh mạch .Đó là cơ chế gây cương

Tất cả các hiện tượng này đều dược giải thích do một chất trung gian thần kinh là NO

NO được xem như là một phân tử mang tín hiệu trong cơ thể. Các nghiên cứu sau này đã xác nhận và kiểm chứng NO là một phân tử mang tín hiệu là một chìa khóa rất quan trọng trong hệ thống tim mạch cũng như ở nhiều lảnh vực khác .

NO là sản phẩm cuối cùng của kích thích và ham muốn. Nó có tác dụng dãn cơ, tác dụng của nó trong tế bào là làm gia tăng mức của chu trình GMP, dưới tác động này các cơ trơn dãn ra và gây nên hiện tượng cương dương vật .

Louis J. Ignarro và Furchgott là những người đầu tiên đã lý giải đuợc nguyên tắc và cơ chế của sự dãn của các tế bào cơ trơn, trên sự dãn các đông mạch do tác dụng của NO qua một chuổi phản ứng hóa học Chính nhờ vào khám phá độc đáo này mà Viện Karolinska của Thụy Điển đã trao giải thưởng Nobel về Y Học năm 1998 cho Robert F . Furchgott, Louis J. Ignarro và Ferid Murad về công trình khám phá và giải thích cơ chế của NO trong nhiều lãnh vực như tim mạch nhiễm trùng, ung thư kể cả qúa trình gây cương dương vật

Việc điều khiển chỉ huy dương vật thuộc về não bộ và tuỷ sống- điều gì mà não bộ và tủy sống ra lệnh thì điều đó được dương vật thi hành - cho nên phần hữu thức của não bộ đóng một vai trò rất nhỏ trong những cố gắng tình dục. Cương và xuất tinh có thể xảy ra trong lúc người đàn ông đang ngủ, bất tỉnh hay khi tủy sống bị tổn thương. Phần hữu thức chỉ làm thêm màu mè cho hoạt động tình dục mà thôi. Đôi khi người đàn ông muốn cương lên thì nó lại ù lì mềm yếu một cách thảm hại. Suy nhược tình dục bắt nguồn từ bản chất đa cảm của người đàn ông, và hơn bất cứ cố gắng nào khác của con người, tình dục của đàn ông là một trò chơi của sự tự tin..

BS Hồ Đắc Duy